Ortodoncja
Piękny uśmiech jest marzeniem prawie każdego z nas. Równe, białe zęby sprawiają, żę twarz wygląda atrakcyjnie i tym samym rośnie nasze dobre samopoczucie. Często jednak unikamy uśmiechu ze względu na krzywe zęby, czyli wadę zgryzu
Wady zgryzu, a także inne nieprawidłowości w zakresie położenia zębów to nie tylko problem estetyczny ale również poważny problem zdrowotny. Prawidłowe ustawienie zębów to mniejsza skłonność do próchnicy, odkładania się kamienia nazębnego i paradontozy, a piękny uśmiech to gwarancja sukcesu w życiu zawodowym i prywatnym.
Jeszcze kilkanaście lat temu powszechne było przekonanie, że wady te są wyleczalne tylko w młodym wieku. Obecnie dokonuje się korekty wad zgryzu u osób trzydziesto, czterdziestoletnich, a nawet starszych.
Przed rozpoczęciem leczenia w każdym wieku konieczna jest dokładna diagnostyka.
U dzieci korekta wad zgryzu odbywa się zwykle za pomocą aparatów ruchomych, które doskonale nadają się do leczenia ortodontycznego w okresie rozwojowym. Ich działanie opiera się na wykorzystaniu sił fizjologicznych, korzystnych dla prawidłowego rozwoju narządu żucia. Wyniki starannie prowadzonego leczenia aparatem ruchomym są trwałe.
U osób starszych stosuje się aparaty stałe. Aparat stały składa się z zamków (metalowych lub kosmetycznych) naklejonych na zęby i pierścieni cementowanych na stałe do zębów trzonowych. Elementem łączącym poszczególne zamki są łuki z materiałów odpowiednich dla danej fazy leczenia. Aparat stały jest zakładany przez lekarza i aktywowany na każdej wizycie, co 4-6 tygodni. Od pacjenta wymagana jest dyscyplina i dokładna higiena jamy ustnej. Wiele osób krępuje się jednak nosić widoczny na zębach stały aparat, którego zamki wykonane są z metalu. Dla nich najlepszym rozwiązaniem będzie aparat z mniej widocznymi zamkami wykonanymi z porcelany lub kryształu, które są całkowicie przezroczyste. . Przed założeniem aparatu stałego wszystkie zęby muszą być wyleczone i oczyszczone z kamienia nazębnego.
Leczenie dorosłych ma nie tylko na celu poprawę estetyki zębów, lecz często jest przygotowaniem do leczenia protetycznego, chirurgicznego czy implantologicznego
Leczenie aparatem stałym trwa około 2 lat i przynosi doskonałe efekty. Po zakończeniu aktywnej fazy leczenia konieczna jest retencja w celu utrzymania efektów leczenia.
Przyczyn wad zgryzu jest wiele. Jedna z nich to zmiana sposobu odżywiania, stylu życia. Żyjemy szybko, spożywamy gotowe półprodukty – żywność przetworzoną, niewymagającą intensywnego żucia. Dzieci nie jedzą już chętnie skórki chleba, marchewki, czy twardego jabłka. A gryzienie twardych pokarmów stymuluje prawidłowy rozwój szczęk. Efektem tego są zbyt słabo rozwinięte szczęki, czego objawem są stłoczenia zębów. Kolejną bardzo ważną przyczyną nieprawidłowego zwarcia są czynniki genetyczne. Dzieci bardzo często dziedziczą określoną pozycję żuchwy względem szczęki lub samo położenie zębów po rodzicach. Innym istotnym czynnikiem rozwoju wad zgryzu są nawyki, takie jak ssanie palca czy obgryzanie ołówków.
Krzywe zęby to problem kosmetyczny i zdrowotny. Wady zgryzu są przyczyną nasilenia próchnicy zębów, chorób przyzębia, nieprawidłowo pracujących stawów skroniowo-żuchwowych powodujących bóle głowy.
Celem aparatów ortodontycznych jest korygowanie wad zgryzu. Przed przystąpieniem do leczenia konieczna jest dokładna diagnostyka. Zwykle do przygotowania planu leczenia niezbędne jest zdjęcie pantomograficzne i boczne głowy. Zawsze wykonuje się wyciski na podstawie których technik przygotowuje modele diagnostyczne, które wykorzystujemy do przedstawienia Pacjentowi planu leczenia. Na kolejnej wizycie krok po kroku omawiany jest plan leczenia. Jest to czas, gdy Pacjent może uzyskać odpowiedzi na wszystkie pytania związane z leczeniem. Zostaje również podjęta indywidualna decyzja o rodzaju aparatu, który pozwoli najskuteczniej rozwiązać problem ortodontyczny.
Aparaty ruchome mogą być wykonane w różnych kolorach. O ich wyborze decyduje Pacjent.
Pacjent dokonuje również wyboru rodzaju zamków, które następnie naklejane są na zęby.
Do dyspozycji Leczonego pozostają zamki:
- Metalowe - precyzyjne, tańsze, dające możliwość tworzenia indywidualnego wizerunku poprzez zastosowanie kolorowych gumek utrzymujących łuk.
- Estetyczne – porcelanowe ( w kolorze zęba) lub kryształowe (szafirowe), jedyne całkowicie przezroczyste zamki, mniej widoczne lecz także mn
- Tytanowe – przeznaczone dla pacjentów posiadających alergię na nikiel
- Lingwalne – aparaty te umieszcza się na zębach od strony języka, co sprawia że staje się on niewidoczny.
U dzieci często stosowane są aparaty ruchome, które młody Pacjent sam zakłada i wyjmuje z buzi. Wymaga to sporej dyscypliny. Aparat powinien być w ustach, w zależności od wady około kilkunastu godzin na dobę, czyli noc i kilka godzin w ciągu dnia. Czasem zalecane są dodatkowe ćwiczenia. Aparatami ruchomymi w okresie wzrostu można wyleczyć wiele nieprawidłowości i wad zgryzu. Możemy poszerzyć łuki zębowe oraz stymulować rozwój kości szczęki i żuchwy w porządanym kierunku, np. wysunąć żuchwę. Ważne, by w czasie ich noszenia dbać o czystość zębów i aparatów. Należy również pamiętać o regularnych wizytach kontrolnych.
Brak leczenia w odpowiednim wieku, a takżę niektóre wady są wskazaniem do leczenia aparatami stałymi. Jest to rozwiązanie dla osób z wadami zgryzu w każdym wieku. Leczenie nimi pozwala na precyzyjne ustawienie zębów w łukach zębowych. Leczenie rozpoczyna się naklejeniem w odpowiedniej pozycji zamków na zęby oraz zacementowaniem pierścieni na trzonowce. Zamki i pierścienie połączone są za pomocą łuków. Na początek używane są łuki elastyczne niklowo-tytanowe o bardzo małej, ciągłej sile, które w bezpieczny sposób szeregują zęby. Następnie, z użyciem grubszych łuków stalowych zęby przesuwane są do odpowiednich pozycji. Wizyty kontrolne powinny odbywać się co 4-6 tygodni. Czasem konieczne jest użycie dodatkowych elementów, takich jak wyciągi międzyszczękowe, czyli gumki, które zakłada i zdejmuje sam Pacjent. Leczenie trwa około 2 lat. Gdy zgryz zostaje skorygowany niezbędna jest faza retencji z użyciem specjalnych płytek lub niewidocznych retainerów klejonych na powierzchni językowej zębów przednich. Retencja zapewnia utrwalenie wyników leczenia.
Leczenie dorosłych ma nie tylko na celu poprawę estetyki zębów, lecz często jest przygotowaniem do leczenia protetycznego, chirurgicznego czy implantologicznego. Choroby dziąseł i przyzębia nie eliminują pacjenta z leczenia ortodontycznego, ale narzucają konieczność współpracy z lekarzem od chorych dziąseł, czyli periodentologiem. Aparaty ortodontyczne wyrównują zęby i naprawiają wady zgryzu. Mają także za zadanie usunąć ich konsekwencje, powodujące złe rozdrabnianie pokarmów, a także próchnicę, spowodowaną złym czyszczeniem zębów, często utrudnionym z powodu ich stłoczenia.
Piękny, „prosty” uśmiech możliwy jest w każdym wieku!

